Van fiscale controle naar fiscale beheersing

In het Nederlandse en internationale fiscale landschap is een bijzondere ontwikkeling waarneembaar. Daar waar de belastingplichtige vroeger een ‘gespannen’ relatie met de Belastingdienst had en zo nu en dan de grenzen van het fiscale speelveld opzocht, ontstaat er momenteel bij veel ondernemingen een behoefte aan fiscale beheersing.

Belastingtarieven dalen

Onder invloed van internationalisering kunnen we vaststellen dat belastingtarieven in toenemende mate harmoniseren. In Nederland bedraagt de belasting naar de winst maximaal 25%. In ons omringende landen zijn de belastingtarieven niet substantieel verschillend. In het verleden was het belastingtarief beduidend hoger (in 2004: 34,5%) als gevolg waarvan de relevantie om te komen tot belastingbesparing groter was.
Termen als ‘maatschappelijke ondernemingen’, een ‘fair share’ bijdragen en ‘maatschappelijke relevantie’ bestonden nog niet. Enkele van de grote(re) internationale concerns geven openlijk aan een faire belastingbijdrage te willen betalen en willen op deze manier afstand nemen van de negatieve media-aandacht die zij krijgen als gevolg van toegepaste ‘fiscale’ structuren.

Fiscale structurering, aansluiten bij de feiten

Inmiddels zijn de G20 en de 34 leden van de OESO medio juli met elkaar een internationale samenwerking op het gebied van belastingheffing overeengekomen. Eén belangrijk uitgangspunt daarbij is dat wordt beoogd om de belasting te heffen daar waar de resultaten ook feitelijk gerealiseerd worden. ‘Substance wordt leading’.

Toezicht

De praktijk heeft inmiddels geleerd dat interne fiscale beheersingsmaatregelen belangrijk zijn in het kader van afspraken over toezicht op maat waaronder een toezichtarrangement met de Belastingdienst (‘Horizontaal Toezicht’). Maar ook Raden van Toezicht en Raden van Commissarissen ervaren het als waardevol om de mate van beheersing te kunnen toetsen. Van deze laatste groep Toezichthouders is immers duidelijk dat de rol steeds inhoudelijker en zwaarder wordt.

Verrekenprijzen

Een belangrijk thema is de totstandkoming van interne verrekenprijzen tussen gelieerde ondernemingen. Met ‘gelieerde ondernemingen’ bedoel ik in deze ondernemingen die deelnemen in het kapitaal of aan de leiding van andere ondernemingen. Voor deze ondernemingen geldt dat zij wettelijk gehouden zijn om in de administratie gegevens op te nemen waaruit blijkt dat de wijze waarop interne verrekenprijzen tot stand zijn gekomen voldoende vergelijkbaar is met verrekenprijzen die in het economisch verkeer door onafhankelijke partijen zouden zijn overeengekomen.

Transfer Pricing Documentatie

In de praktijk wordt dit ook wel ‘Transfer Pricing Documentatie’ genoemd. Essentieel voor een deugdelijke documentatie is een deugdelijke functionele analyse van de betrokken ondernemingen. Aan de hand van deze functionele analyse moet immers de vergoeding (winst) worden bepaald die redelijkerwijs toekomt aan de desbetreffende entiteit voor de door haar geleverde goederen of verrichte diensten.
Abusievelijk wordt wel eens verondersteld dat deze documentatie alleen noodzakelijk is in internationale verhoudingen. Ook in binnenlandse verhoudingen is deze relevant wanneer bijvoorbeeld sprake is van transacties tussen (voor de heffing van vennootschapsbelasting) belaste en vrijgestelde entiteiten of tussen belastingplichtige entiteiten waarbij één entiteit beschikt over fiscaal verrekenbare verliezen.

In ‘control’ zijn

Een adequate documentatie beschrijft derhalve de relevante bedrijfs­processen. Hiermee worden ook risico’s, en de beloning daarvan, duidelijk zichtbaar. De wettelijke verplichting die is ingegeven door de wens om belasting te heffen daar waar het resultaat aan moet worden toegerekend impliceert ook dat de uit anderen hoofde gewenste beheersing van fiscale risico’s wordt verbeterd.

Gunnen

De tijd waarin nog wel eens werd gezegd dat je de Belastingdienst bij een boekenonderzoek ‘iets moet gunnen’ ligt inmiddels ver achter ons. Met de wijziging van de tarieven is ook de relatie tussen ondernemers en Belastingdienst gewijzigd. De totale belastingafdrachten en daarmee het liquiditeitsbeslag van belastingen blijft fors en moet daarom gunstig gestructureerd maar eveneens ‘in control’ zijn. Fiscale beheersing klinkt eenvoudig maar vereist de nodige discipline in het kader van documentatie en zorgvuldige functionele analyse.
Door: Mr. Guus Janse, Tax Partner bij PwC Belastingadviseurs N.V.
Reageren? Rechtstreeks naar de auteur: guus.janse@nl.pwc.com of laat hieronder een reactie achter!

Gerelateerd nieuws

Realisatie door Internetbureau Creative ICT