Een andere kwaliteitscontrole in de bouw

Het is een van de meest omstreden wijzigingen in bouwregelgeving van de afgelopen jaren: de door minister Blok voor Wonen en Rijksdiensten geïntroduceerde Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen. Hoewel er al sinds de eerste aankondiging in 2013 veel kritiek is op de wet, zijn de eerste pilots redelijk succesvol afgerond en wordt de wet in het najaar van 2016 behandeld in de Tweede Kamer. Weinigen twijfelen er nog aan dat de Wet er komt en het huidige systeem van kwaliteitsbewaking in de bouw ingrijpend zal wijzigen. Een goede gelegenheid om hierbij stil te staan.

Kwaliteitscontrole door marktpartijen
De belangrijkste wijzing die de wet met zich brengt, is dat de bouwende partijen zelf verantwoordelijk worden voor de kwaliteit van het te bouwen bouwwerk. Bij de aanvraag om een omgevingsvergunning zullen gemeenten bouwplannen niet langer toetsen aan de bouwtechnische voorschriften uit het Bouwbesluit. Ook de ambtenaar die controles uitvoert op de bouw en bij overtredingen een bouwstop kan opleggen zal tot het verleden behoren. In plaats hiervan wordt het aan de bouwsector overgelaten om instrumenten te ontwikkelen waarmee de bouwkwaliteit geborgd kan worden. Bij de vergunningaanvraag geeft de opdrachtgever aan welk instrument hij zal gebruiken en welke marktpartij (de zogenaamde private kwaliteitsborger) dat instrument zal toepassen. De gemeente toetst vervolgens alleen nog of het gekozen instrument voor kwaliteitsborging voldoet aan de hiervoor geldende regels.

Tijdens de bouw zal de private kwaliteitsborger controleren of er in overeenstemming met de geldende bouwtechnische voorschriften wordt gebouwd. Bij de oplevering zal hij nagaan of het bouwwerk aan deze voorschriften voldoet. Als het bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische voorschriften, dan geeft de private kwaliteitsborger hierover een verklaring af. Met deze verklaring kan de opdrachtgever naar de gemeente stappen om het bouwwerk (verplicht) gereed te melden, waarna het bouwwerk in gebruik mag worden genomen.

Verbeterde positie opdrachtgever?
De wijziging die tot de meeste discussie heeft geleid betreft het in de bouw veelgebruikte begrip ‘verborgen gebrek’. Door anders met dit begrip om te gaan, heeft de wetgever getracht de positie van de opdrachtgever te versterken. In de huidige situatie bepaalt de wet dat de aannemer na oplevering niet meer aansprakelijk is voor het werk, tenzij sprake is van een gebrek dat de opdrachtgever tijdens de oplevering redelijkerwijs niet had hoeven te ontdekken. Of een gebrek feitelijk is ontdekt doet niet ter zake. In de nieuwe situatie blijft de aannemer aansprakelijk voor alle gebreken die bij de oplevering van het werk niet zijn ontdekt, tenzij dit gebrek niet aan de aannemer kan worden toegerekend. Als een opdrachtgever bij de oplevering een bepaald gebrek wel had kunnen zien, maar dit feitelijk niet heeft gedaan, blijft de aannemer hier dus voor aansprakelijk. De wetgever wil hiermee enerzijds de positie van de opdrachtgever versterken en anderzijds de aannemer aansporen kwalitatief beter werk af te leveren, zodat minder vaak sprake zal zijn van verborgen gebreken.

Gevolgen voor bedrijven en burgers
Indien het wetsontwerp in de huidige vorm zal worden aangenomen, betekent dit dat bedrijven en burgers bij een vergunningaanvraag niet langer gegevens hoeven te verstrekken waaruit blijkt dat het bouwwerk voldoet aan de geldende bouwtechnische voorschriften. Dit kan zowel tijdswinst als een kostenbesparing (lagere leges) met zich brengen. Hier tegenover staat echter dat de opdrachtgever de kosten van de private kwaliteitsborger zal moeten voldoen en het is niet uitgesloten dat deze uiteindelijk hoger uitvallen dan de besparing op de gemeentelijke leges. Wel staat vast dat een oplevering minder verstrekkende juridische gevolgen voor de opdrachtgever zal hebben, waardoor hij na de oplevering een sterkere positie met betrekking tot gebreken krijgt.
Heeft u zelf bouwplannen of bent u betrokken bij bouwprojecten, dan is het van belang om de ontwikkelingen rondom de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen goed in de gaten te houden. Voor vragen of een nadere toelichting kunt u uiteraard altijd contact met mij opnemen.

Robert de Vries
Advocaat Bouwrecht
KienhuisHoving advocaten en notarissen

e-mail: robert.devries@kienhuishoving.nl

Gerelateerd nieuws

Realisatie door Internetbureau Creative ICT