Zonnepanelen zijn de nieuwe antennes

Zonnepanelen schieten als paddenstoelen uit de grond. Bij schuine daken vallen ze – glimmend in de zon – vaak het meeste op. Maar ook op platte daken zijn vaak stellages met zonnepanelen te zien.  Soms vinden omwonenden dat zo lelijk dat ze naar de rechter stappen om de eigenaren te dwingen om de zonnepanelen te (laten) verwijderen.  

De kans dat die vordering wordt toegewezen is niet zo groot, maar het is mogelijk. Het hangt er met name vanaf of de hinder onrechtmatig is in de zin van de artikelen 5:37 en 6:162 van het Burgerlijk Wetboek. Hierin staat het volgende:

Artikel 5:37 BW:

De eigenaar van een erf mag niet in een mate of op een wijze die volgens artikel 162 van Boek 6 onrechtmatig is, aan eigenaars van andere erven hinder toebrengen zoals (…), door het onthouden van licht of lucht (…).”

Artikel 6:162 BW:

“1. Hij die (…) een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.

2. 2. Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond.

3. 3. Een onrechtmatige daad kan aan de dader worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld (…).

Medio vorig jaar speelde zo’n zaak bij de Rechtbank Gelderland. Partijen waren elk eigenaar en bewoner van een patiobungalow. Beide woningen maken deel uit van dertien gelijksoortige, geschakelde woningen die zijn ontworpen en gerealiseerd eind jaren ’60, begin jaren ’70. Beide partijen hebben in augustus 2012, na onderling overleg, zonnepanelen op het dak van hun eigen bungalow geplaatst. De eisende partij had vanuit de patio en de woonkamer uitzicht op de lelijke achterkant van de zonnepanelen van de buren. Er werd verwijdering van de panelen gevorderd. Deze zouden zodanige hinder van het woongenot opleveren dat de plaatsing van de zonnepanelen als onrechtmatig moet worden betiteld. Het standpunt van de eisende partij is onderbouwd met een memo van een architect. De architect schrijft – samengevat – dat de zonnepanelen afbreuk doen aan het aanzicht van het gebouw en dat deze ongeveer 1 meter extra schaduw veroorzaken in de woonkamer.

De schaduwvorming, zoals die in de memo wordt omschreven, is naar het oordeel van de rechtbank niet zodanig ernstig dat gesproken kan worden van onrechtmatige hinder. Of hiervan sprake is hangt af van de aard, ernst, duur en omvang van de hinder en de daardoor veroorzaakte schade, in verband met de verdere omstandigheden van het geval. Anders gezegd: enige vorm van hinder moeten buren van elkaar dulden.

Ook de stelling dat de zonnepanelen afbreuk doen aan het karakter van de patiowoning volgt de rechtbank niet. De rechtbank ziet een woning met zonnepanelen als een moderne variant van een woning met antennestellages. Zonnepanelen zijn in Nederland inmiddels een gebruikelijk onderdeel van de bebouwde omgeving, zoals ten tijde van de bouw van de patiobungalows antennes dat waren. Ook hiervoor geldt dat buren wel wat van elkaar moeten dulden, ook als het om architectonisch hoogstaande patiowoningen gaat. De zaak werd er natuurlijk niet sterker op doordat ook de eisende partij zelf, en vijf andere bewoners, zonnepanelen op het dak van hun patiobungalow hebben geplaatst. Dit nam de rechtbank uitdrukkelijk als argument mee voor haar oordeel dat de zonnepanelen geen afbreuk doen aan het karakter van de woning.

Daar komt bij dat de panelen in een rechte lijn, evenwijdig aan de daklijst en daarmee aansluitend bij de horizontale belijning van de bungalows, en voldoende verwijderd van de rand van het dak, zijn geplaatst. Boven de rand van de panelen uit is nog steeds de natuurlijke omgeving zichtbaar. Daarmee kan dus niet gezegd worden dat de plek van en het zicht op de zonnepanelen het ontwerp van de bungalow ernstig visueel verstoort of esthetisch ontsiert, aldus de rechtbank.

Uit deze lezenswaardige uitspraak (www.rechtspraak.nl, ECLI:NL:RBGEL:2013:2408) blijkt dat zonnepanelen op daken als een moderne variant op antennes normaalgesproken moeten worden geduld, mooi of niet mooi.

 Door: Mirjam Snel-de Kroon, Kienhuis Hoving, email: mirjam.snel@kienhuishoving.nl

Gerelateerd nieuws

Realisatie door Internetbureau Creative ICT