Lessen uit de rechtspraktijk

De drukke decembermaand is weer begonnen en 2019 staat voor de deur. Een jaar vol nieuwe kansen, uitdagende projecten en/of mooie samenwerkingen. In de hectiek van de dag vergeten we nog wel eens om stil te staan en terug te blikken op het afgelopen jaar. Wat ging er goed? En wat kunnen we leren van de projecten of samenwerkingen die minder succesvol verliepen?

In mijn praktijk leert de ervaring dat het met name bij ICT-projecten nog wel eens misgaat. Helaas komt dit niet alleen binnen de overheid voor, maar ook bij veel ondernemers die willen innoveren en/of automatiseren. Uit onderzoek van de afgelopen jaren blijkt dat meer dan de helft van de ICT-projecten mislukt. Hieronder volgt een voorbeeld uit de rechtspraak, die belangrijke lessen voor ondernemers bevat.

De casus
Een transport- en logistiekonderneming sluit een overeenkomst met een IT-onderneming voor het gebruik, de implementatie en doorontwikkeling van een softwareapplicatie, gericht op de ondersteuning van bedrijfsprocessen.
Afspraak: het IT-systeem moet gebruiksvriendelijk zijn en de volledige supply chain moet in het systeem worden ondergebracht. De IT-onderneming garandeert dit.

Wat ging er mis?
Bij de ‘go live’ van het softwaresysteem blijkt dat wezenlijke functionaliteiten ontbreken. Zo ontbreekt een belangrijke koppeling naar een financieel programma voor douanewerkzaamheden, de luchtvrachtis niet geïmplementeerd enzovoorts. De ondernemer klaagt en schort zijn betalingen aan de IT-onderneming op. Later wordt de overeenkomst ontbonden en schadevergoeding gevorderd. Partijen treffen elkaar bij de rechter. Op basis van deze informatie denkt u misschien dat de ondernemer direct door de rechter in het gelijk werd gesteld, maar de zaak was helaas gecompliceerder dan dat.

Ingebrekestelling
De ondernemer had weliswaar geklaagd over de ontbrekende functionaliteiten, maar had een formele stap in het proces overgeslagen: het uitbrengen van een zogenaamde ‘ingebrekestelling’. Hieraan worden vooral bij ICT-projecten hoge eisen gesteld. Indien een ingebrekestelling niet op de juiste manier wordt uitgebracht, dan kunnen rechten als opschorting, ontbinding of schadevergoeding eisen niet zomaar worden uitgeoefend. De ondernemer werd in deze zaak ‘gered’ door het feit dat zich één van de uitzonderingen voordeed waardoor geen ingebrekestelling nodig was. Het overslaan van deze stap had echter zeer vergaande consequenties voor hem kunnen hebben.

Algemene voorwaarden
Daarmee was de zaak nog niet klaar. Op de overeenkomst waren namelijk de algemene voorwaarden van de ITonderneming van toepassing verklaard, waarin (nagenoeg) een algehele uitsluiting van aansprakelijkheid was opgenomen. Deze voorwaarden waren door de IT-onderneming aan de ondernemer opgelegd. Ook hier werd de ondernemer gelukkig ‘gered’. De voorwaarde waarvoor hij had getekend was namelijk zó onredelijk, dat de rechter daaraan een andere uitleg heeft gegeven. Volgens de rechter was het onaanvaardbaar dat de IT-onderneming door de uitsluiting van praktisch iedere aansprakelijkheid geen enkele prikkel kreeg om de kern van haar prestatie goed na te komen. Gevolg: een schadevergoeding van ruim € 196.000 voor de ondernemer. Dit was een schrale troost, omdat de werkelijke schade vele malen hoger lag. Een hogere schadevergoeding kon de rechter echter niet toewijzen vanwege het schadeplafond (een maximumbedrag) dat eveneens in de algemene voorwaarden was opgenomen.

Wat kunnen we hiervan leren?
Hoewel we bij een nieuw project uitgaan van wederzijds vertrouwen en niet op voorhand allerlei doemscenario’s willen afspelen, is het wel belangrijk om vooraf na te denken over de invulling van de samenwerking, de risico’s van het project en de beheersing daarvan. Welke (preventieve) maatregelen kunt u treffen en welke checks and balances kunt u inbouwen in de overeenkomst? Een overeenkomst is er immers niet alleen om achteraf uw gelijk te halen bij de rechter, maar juist ook om een geschil te voorkomen. Daarnaast is een evenredige verdeling van risico’s en aansprakelijkheden van belang. Hoewel de kleine lettertjes niet altijd worden gelezen, blijkt uit voorgaande casus maar weer dat deze concrete en vergaande gevolgen voor u als ondernemer kunnen hebben.

REAGEREN? gerritsen@danielshuisman.nl

TWENTEVISIE | KARIJN GERRITSEN
Karijn Gerritsen is advocaat, gespecialiseerd in het ondernemingsrecht, contractenrecht en het ICT-recht.
Zij is werkzaam bij Daniels Huisman Advocaten; een advocatenkantoor met een persoonlijke en assertieve benadering voor de ondernemer. Daniels Huisman Advocaten is gespecialiseerd op vele rechtsgebieden en werkt vanuit Almelo, Deventer en Enschede.

 

Gerelateerd nieuws

Realisatie door Internetbureau Creative ICT